ايشان ، تبت است و مقدارى از چين ، و مشرق ايشان چين است و يأجوج و مأجوج و مغرب ايشان ما وراء النهر است ، از سرچشمه جيحون تا رسوبگاه آن ، و شمال ايشان تغزغز است و تغزغز خود صنفى از ايشان‌اند و اصنافى از انسان ، با اخلاق حيوانات و درندگان وحشى تندخوى . در شمال ، بيابانهايى بىآب و گياه است و گمناى دشتها و سرزمينهايى سرد است كه جز خداى عز و جل كس نداند كه در آنها چيست . مرز بلاد ترك منتهى مىشود به يكى از جوانب درياى روم و درياى گرگان . و من در مكه - كه آباد باد ! - از ابو عبد الرحمان اندلسى شنيدم كه مىگفت دسته‌اى از سواران ترك بر بعضى مرزهاى اندلس تاخت آوردند و اسير كردند و چهارپايان را بردند . مردمان در پى ايشان رفتند و به يكى از ايشان دست يافتند و گفتند اين نخستين بار بود كه ما يكى از تركان را ديديم . ما با او سخن مىگفتيم و او با ما سخن مىگفت اما گفتار يك ديگر را نمىفهميديم . بيشتر تركان سفيد پوست‌اند با بينى پهن و در ميان ايشان ثنويت و نصرانيت و بت‌پرستى و خورشيدپرستى رواج دارد و بيشتر بلاد ايشان سرد است . گويند كه در تغزغز پادشاهى است كه خيمه‌اى زرين دارد كه به مانند تنور تركيب شده است و از پنج فرسنگ راه ، بر بالاى قصرش ديده مىشود . و گروهى از ايشان ، آن را مىپرستند . سرزمينهاى ايشان دشتهاى هموارى است كه كمتر برف در آن مىبارد و تابستان هوا گرم مىشود چندان كه مردمش در گودالهاى زير زمين زندگى مىكنند و گاه باشد كه مار ، از افزونى گرما ، به جايگاه‌هاى ايشان روى مىآورد و ايشان انواع ميوه‌ها را دارند . گويند خرخيز را مزارع و درختهاست و پادشاه خر خيز خاقان است . گويند از طراز تا تغزغز به اندازهء يك ماه راه است و از تغزغز تا خرخيز نيز يك ماه . ديگر تركان قبيله‌ها و تيره‌هايى هستند و همگان ، اسما ، از پادشاه چين فرمانبردارى مىكنند . گويند در مجاورت ترك ، خزرها و روسها و صقلابها ولج و الآن و روم و اصنافى از همانندان ايشان هستند . راه به سوى ايشان ، در خشكى ، از خوارزم تا بلغار است و از باب الابواب ، و در دريا از غابسكين ( آبسكون ) . اما خزر ، عموم ايشان يهودند كه زمستان در شهرها و تابستانها در خيمه‌ها به سر مىبرند . اما روس ، ايشان در جزيره‌اى وباخيز هستند كه درياچه‌اى در پيرامون آن است و اين خود براى ايشان حصنى است در برابر دشمنى كه آهنگ ايشان داشته باشد . همهء ايشان به تقريب صد هزار تن‌اند و ايشان نه كشاورزى دارند و نه دامدارى . در نزديكى